Spreken is zilver, zwijgen is goud?

‘Ik heb het gedaan.’ Simon staarde naar de initialen die in het zilveren handvat van het mes waren aangebracht. Één keer knipperen en de letters kwamen weer scherp in beeld. De manier waarop de L en de M sierlijk met elkaar verstrengeld waren, stond in schril contrast met de werkelijkheid. Zijn ouders had hij zelden zo innig verbonden gezien. Misschien was het huis te groot. Zou een kleinere woning hen tot meer intimiteit kunnen dwingen, zoals de beperkte ruimte op dit heft dat met de letters deed?

Hij trok het servet onder het mes vandaan. Dat hij huilde was nog niemand opgevallen. Het mes gleed op de grond. Met de punt van zijn schoen probeerde hij het naar de tafelpoot te schuiven, zodat hij het op kon pakken.

‘Praat geen onzin jongen. We vinden het ook heel vervelend dat we haar moesten laten gaan.’

Simon zag de hulp weer voor zich, hoe ze de messen telde in de keuken. De paniek die zich via haar schouders openbaarde. Tellen deed Markéta altijd in haar moedertaal. ‘Dvanáct, třináct, čtrnáct…’ tot vijftien kwam ze niet, dat kon ook niet gebeuren.

Simon had messen verkocht. Zes stuks. Het had niet veel, maar wel genoeg opgebracht om zijn schuld af te lossen. Ze had lepels uit de la gegrist. Ook daarvan ontbraken er een aantal.

Als kind had hij ook in het Tsjechisch geteld. Markéta had het hem geleerd. Eerst op zijn vingers, na de berisping van zijn moeder alleen nog in zijn hoofd.  Gisteren had hij opnieuw zijn mond gehouden, niets gezegd.

‘Wat gek.’ Had Markéta gefluisterd. ‘Met Pesach was het bestek nog compleet.’ Zij kon het weten. De hele inventaris van die kast had ze destijds in het kokende water ondergedompeld. Niemand had verwacht dat het goede servies zo snel weer nodig zou zijn.

Een verloving aankondigen, daar waren ze bij de Nissenbaums voorzichtiger mee geworden. Simon was als oorzaak van deze stillere trom aan te wijzen. Zijn verloving was op het laatste moment afgebroken. Hopelijk zou zijn zus er met haar op handen zijnde huwelijk, wel in slagen alles goed te maken wat hij verpest had. Aan intimiteit ontbrak het bij zijn zus en haar nieuwe liefde in elk geval niet.

‘Weet jij waar ze zijn?’ Had Markéta hem gevraagd.

‘In het stadspark.’

‘Ik bedoel de messen, Simon.’

Hij had gelachen als iemand die een mop niet begreep.’Misschien heb ik er nog wel een op mijn kamer liggen.’

Het mes waar hij even later mee kwam aandraven had haar teleurgesteld. Een bot ontbijtmes was het, de eierresten had hij er nog met zijn hemd van proberen af te poetsen. Het was veel kleiner dan de exemplaren die inmiddels op tafel lagen te glimmen. Ze legde het bij gebrek aan beter toch maar bij zijn bord neer. ‘Kom straks alsjeblieft op tijd aan tafel. Je ouders zijn al zo zenuwachtig.’

Hij beloofde het, maar deed het niet.

Toen Simon eindelijk beneden kwam, had de vader van Karl op zijn plaats gezeten.

‘Opgestaan is plaatsvergaan.’ Had zijn zus gegrapt. ‘Kom maar naast mij zitten broerke.’

Een tafelschikking kan veel uitmaken, dat wist Simon wel, maar dat het zo ongelukkig kon uitpakken had hij niet kunnen voorzien. Het menu hielp ook niet mee. Gans klaarmaken vergt culinaire vaardigheden die het personeel in huize Nissenbaum niet bezat. De saus was heerlijk en kon aanvankelijk het taaie vlees sappig doen lijken. Het mes dat de mogelijke schoonvader tot zijn beschikking had was er echter niet op gebouwd.

‘Is er iets niet goed?’ Moeders bezorgdheid was niet gespeeld.

Vader had met zijn vingers geknipt. Markéta had het bord meegenomen naar de keuken. Daar het vlees voor de hoofdgast in stukken gesneden. Deze creatieve oplossing kon haar niet meer redden.

‘Hij is toch niet blind. Waarom gaf je hem geen ander mes?’ Had vader gebulderd, toen de gasten weer naar huis waren en hij eindelijk de ruimte had al zijn opgekropte emoties op haar te botvieren. Haar verklaring dat de messen kwijt waren, klonk niet geloofwaardig.

‘U beschuldigt mij van diefstal? Daar was ik al bang voor.’ Markéta had de eer aan zichzelf gehouden. Rustig haar koffers gepakt.

‘Dvanáct, třináct, čtrnáct…’ klonk het in Simons hoofd toen hij het gevallen mes terug op tafel legde.