De schietschijf en de leeuw

‘Het is een schietschijf.’ Ze tikt met haar pen op het logo bovenaan de brief. De punt raakt de slanke leeuw in het midden. Een blauw streepje blijft achter. ‘Kijk in zijn ogen en je ziet: honger, angst, slangetongigheid.’ Ze schuift de brief van Defensie over tafel. ‘Wat denk je, is dit het moment om te verkassen?’
‘Kom mama, niet zo dramatisch. Het is alleen ter kennisgeving, ter voorbereiding op een mogelijke situatie.’ Waarom voelt het alsof ik lieg?
‘Ik maak er een einde aan als het zover komt.’ Ze zegt het zonder op te kijken.
Het beangstigende is niet zozeer dat ze het zegt, maar dat er geen twijfel over bestaat dat ze het meent.
‘Jij denkt dat het allemaal wel mee zal vallen. Je vader denkt dat het meevalt. Dat dachten tante Frida en oom Sal ook destijds. Je grootvader, die was tenminste verstandig.’

Wat had ik graag deze post onderschept. Wat zou ik graag de televisie van mijn moeder van de bovenste verdieping van haar serviceflat naar beneden laten storten. Haar iPad afpakken, haar vriendinnen bij de Aquafit de mond afplakken. Alles doen wat in mijn macht ligt om het sprankje hoop op een geschiedenis die zich voor de verandering eens niet herhaalt, bij mijn moeder levend te houden. Maar het is al te laat. De contouren van oorlog, het is niet langer een schets. Het is de door alles doorschemerende ondertekening waarvan ik, naïef als ik was, de overtuiging had dat we die eens en voor altijd met vrede hadden overgeschilderd.

Ik zou er zelf geen einde aan maken, als het zover komt, daarvoor is mijn leven mij te dierbaar, mijn plichtsgevoel ten opzichte van het leven te groot. Maar ik begrijp mijn moeder wel. Ze is moe van dit alles. Waren de scenario’s die de brief schetst maar aantoonbaar fictie. Kon ik hem maar lachend wegleggen, zoals mijn dochter met neppe Pokémon kaarten doet. Zie je die rare kleuren? Dit is toch geen logo, zo’n schietschijf ding. Allemaal nep, in de ton ermee.

Het zou verboden moeten worden, dit soort stemmingsmakerij. Maar de angst overheerst dat het dat niet is. Wat als ik, door dit te negeren, ben als tante Frida en oom Sal? Wat als het straks te laat is om nog te gaan. Wanneer moet je voor de horde uitlopen?